In een reeks van vier artikels beschrijf ik telkens een veelvoorkomend patroon in samengestelde gezinnen. Hieronder vind je het derde patroon. Ik beschrijf hierbij posities van ouder en stiefouder, niet van mannen en vrouwen. Waar 
hij staat kan je dus zij lezen en omgekeerd. Wil je graag de artikels over de andere patronen ontvangen? Meld je dan aan voor mijn nieuwsbrief.

Meer uitleg over het eerste patroon vind je hier en de beschrijving van het tweede patroon lees je hier.

Het patroon

Het verhaal van het koppel in dit patroon begint rooskleurig: ze hebben het goed met iedereen voor en doen ontzettend hun best. Ze praten met de kinderen, stellen nieuwe regels op en maken afspraken, proberen het gezellig te hebben enz. Misschien pogen ze het contact met de ex-partners te verbeteren.

In elk geval, beide partners zijn verrukt dat het zo geweldig goed lijkt te gaan in de stiefrelaties. In tegenstelling tot vorige twee patronen zijn de partners in deze dynamiek (tijdelijk) bondgenoten.

Het geluk lijkt deze mensen toe te lachen en wanneer ze vertellen over ‘de uitdagingen in het samengesteld gezin’ moeten ze daar eens hartelijk om lachen. ‘Daar hebben wij allemaal niets mee te maken,’ zeggen ze tegen elkaar, ‘bij ons gaat het om echte liefde’.

Om de een of andere reden loopt het – vroeg of laat – niet zoals ze zouden willen en daar schrikken ze van. Een ex-partner doet lastig, één van de kinderen is niet enthousiast of een stiefouder merkt dat hij/zij met emoties en gedachten zit die niet in het rooskleurige plaatje passen. Of een ouder krijgt het benauwd omdat hij het gevoel heeft dat iedereen naar hem kijkt. Dagelijkse dingen die geen energie zouden mogen kosten, zijn plots ongewoon ingewikkeld.

Dat is het moment dat het patroon omslaat en de roze wolken plaats maken voor donderwolken. Het kind dat niet meewerkt, die lastige emoties of de spanning uit onverwachte hoek is als een doorn in het oog. Op den duur kost het alle aandacht ‘want als dat er niet was geweest, dan zouden wij het zo goed hebben samen’.

Er ontstaat een beeld van ‘de goeden’ en ‘de slechten’. De goedbedoelende partners voelen zich slachtoffer van de situatie en geloven ‘dat het hen niet gegund is’. Er gaat steeds meer energie naar het zuchten over het onrecht dat hen overkomt.

Sommige koppels en gezinnen blijven jarenlang in die atmosfeer hangen, met heimwee terugdenkend aan hoe het vroeger was en hoe mooi het had kunnen zijn. Frustraties nemen de overhand. Geen roze wolk meer aan de hemel te bespeuren…

Anderen nemen plots een drastische beslissing. Een ouder beslist plotsklaps dat deze situatie niet goed is voor de kinderen en trekt de stekker uit de relatie. ‘Zie je wel, nu is de ex of het kind erin geslaagd ons uit elkaar te spelen’, zuchten ze. Of er wordt partij gekozen tegen de kinderen om de partnerrelatie te vrijwaren (‘een partner is voor altijd, kinderen gaan ooit de deur uit’). (Auw.)

Of de ouder probeert on speaking terms te blijven met alle partijen (veel stress!), terwijl de stiefouder hoe langer hoe meer afhaakt (gaande van langer op het werk blijven tot zich huilend terugtrekken op de slaapkamer wanneer de kinderen er zijn).  

Dit patroon kan omslaan in het eerste of tweede patroon, waarbij de partners tegenover elkaar komen te staan.

Wat mogelijk onderhuids speelt

Wanneer partners terecht komen in dit patroon is de kans groot dat ze een te romantisch beeld hebben van de situatie. En met ‘de situatie’ bedoel ik het ouderschap, het partnerschap en/of het leven in een samengesteld gezin.

Bij dat laatste heeft de ene of de ander te weinig besef van het feit dat een samengesteld gezin anders is. Dat het dus niet gewoon een kleurrijke bende is die nog wat aan elkaar moet wennen, maar dat het fundamenteel bestaan uit twee deelgezinnen die je altijd zal blijven zien en dat daarbij specifieke uitdagingen horen. Een samengesteld gezin heeft niet alleen een ander begin, het IS anders.

Verder knaagt het bij sommige mensen dat niet iedereen staat te applaudiseren om hun relatie of de plannen die ze samen koesteren. Ook onderliggende verschillen – die eigen zijn aan elke relatie, maar nóg meer voorkomen in samengestelde relaties – kunnen ze als bedreigend ervaren.

Bij sommige mensen in dit patroon merk ik dat ze te naïef over relaties denken (als ware het sprookjes die steeds eindigen in ‘lang en gelukkig’) of speelt een laag zelfbeeld mee (‘er is iets mis met mij en daarom lopen mijn relaties verkeerd’).

De oplossing?

Herken je iets van jezelf in dit patroon en wil je er op een duurzame manier uit geraken, dan helpt het om je goed te informeren over wat een samengesteld gezin is. Zo kunnen realistische verwachtingen de plaats innemen van onrealistische fantasieën.

De ouders en stiefouders die ik hierin begeleid gaan daarbij heel vaak door een rouwproces, al zijn er ook die opgelucht zijn wanneer ze horen wat een samengesteld gezin is, wat de rol van stiefouder is en hoe je met kinderen in een loyaliteitsconflict omgaat.

Er zijn regelmatig mensen die dit eerst als een shock en rouwen ervaren, maar daarna juist de rijkdom beginnen zien. Gelukkig maar! Ze beginnen ervaren dat een realistische beeld over relaties en tweede huwelijken vele malen vervullender kan zijn dan – en nu druk ik me mogelijk oneerbiedig uit – een Disneyhuwelijk. Ik zou daarom liever niet spreken van een rouwproces, maar van een groeiproces.

Om hiertoe te komen is vaak innerlijk werk nodig. Leren omgaan met verschillen en met afstand – cruciale vaardigheden wil je kunnen gedeien in een samengesteld gezin – raken namelijk soms aan pijnlijke herinneringen uit het verleden en staan lijnrecht tegenover de overlevingsstrategieën waarmee we in onze intieme relaties rondlopen.

Net zoals bij de vorige patronen helpt het als partners on speaking terms blijven. Een veilige band maakt dat er innerlijke rust en ruimte is – innerlijke bandbreedte als het ware – om dat persoonlijke groeiproces op een goede manier te doorlopen.

Wanneer partners hierin steviger staan, wordt het ook mogelijk om de kinderen te steunen. Want ook kinderen kunnen blijven hangen in het beeld van het verleden.

Met een meer realistisch beeld en betere relatievaardigheden wordt het mogelijk om uitdagingen effectief aan te pakken. (Lees die zin nog eens! Want ik zeg dus NIET dat je maar gewoon moet aanvaarden dat het anders is en dat je wat meer realiteitszin moet kweken.Nee, nee en nog eens nee!)

Herken je dit patroon en zoek je hulp?

Tijdens een uitgebreid kennismakingsgesprek maken we eerst een duidelijke stand van zaken op: ik kijk met jullie mee naar hoe het nu loopt, naar jullie verwachtingen (zijn die realistisch of niet?), patronen, communicatie, hoe je met emoties omgaat en de onzichtbare lijntjes tussen de gezinsleden.

Tijdens het begeleidingstraject dat daarop kan volgen, leer ik jullie de fundamenten van het gezin goed neer te zetten, beter met gevoelens om te gaan en effectiever te communiceren zodat problemen anders aangepakt kunnen worden.

Meld je hier aan voor een diepgaand kennismakingsgesprek samen met je partner >>

Van harte welkom!

Binnenkort volgt een artikel over het vierde patroon, genaamd ‘dit is niet wat ik wil!’ Schrijf je in op mijn nieuwsbrief zodat je het niet mist.

Pin It on Pinterest

Share This