Onlangs ontmoette ik een vrouw die niet overweg kon met haar stiefdochter: botsende karakters, zoals ze dat zelf noemde.

De vrouw in kwestie had de gewoonte zich erg relatiegericht op te stellen: als het meisje er was, was zij continu bezig met ‘oei, wat denkt ze nu?’ en ‘oei, de sfeer is precies gespannen…’ en ‘vindt ze het wel leuk hier?’

Het meisje, daarentegen, leek de neiging te hebben zich niet te veel van de ander aan de trekken. Ze gedijt het best op zichzelf. Ze zit veel op haar kamer en praat niet zoveel. Ze toont zich eerder ik-gericht.

De vrouw ergerde zich steeds meer: ‘ik doe zoveel voor haar en er komt nooit iets terug. Het kind is gewoon erg egoïstisch! En dat komt door…’

Ik onderbrak haar.

‘Je probeert de verschillen uit te wissen tussen jullie’ zei ik. Iets wat ik overigens heel logisch en menselijk vind; ze was gewoon keihard haar best aan het doen om deze relatie en dit gezin te doen slagen.

Verschillen zijn helaas koppige dieren. Als je ze probeert uit te wissen worden ze nog verschilliger dan ze al waren.

De vrouw zuchtte. Ze had geprobeerd te respecteren dat ze gewoon verschillend waren en sterker nog, ze deed niet anders dan rekening houden met het verschil zei ze, met de wensen van stiefdochter.

Ze gaf een paar voorbeelden.

Zoals: het meisje hield niet van kaas, dus als ze lasagne maakte stond er telkens een portie op tafel zonder kaas. Of: het meisje hield niet van kamperen dus gingen ze nu niet meer kamperen.

Binnen haar groeide ondertussen een draak van een ergernis. Want in haar ogen deden ze niet anders dan rekening houden en kwam er nooit eens iets terug. Dank je dat je voor mij lasagne zonder kaas gemaakt hebt, of iets dergelijks

Vandaar de conclusie: geen respect.

‘Als ik aan haar geef door rekening met haar te houden en de kaas van de lasagne te halen, verwacht ik uiteindelijk ook wel ergens een teken van erkenning terug. Mag ik dan niks terug verwachten. Is met kinderen leven dan alleen maar eenrichtingsverkeer?’

Nee, natuurlijk niet.

Verschil

Kijk, ik zie het zo: het samengestelde gezin is de plek waar verschil te vinden is. De kunst ligt er in met die verschillen te leven.

Dat dat een hele uitdaging is, hoeft niemand te verwonderen. Het vraagt bewustzijn om met dat verschil te leven.

Dat bewustzijn komt niet in eerste instantie van de kinderen. Het komt van de volwassenen. Zij hebben dit gezin ‘veroorzaakt’ om het even plat uit te drukken. En zij leven het leven voor aan de kinderen.

Zij is diegene die gekozen heeft om rekening te houden met de aversie van kaas bij de stiefdochter. Uit eigen beweging. Is dat lief? Ja. Had ze dat moeten doen? Niet noodzakelijk.

Wat ze daarmee doet is erkenning geven aan het meisje: ‘ik zie dat jij er bent, jij bent iemand die niet van kaas houdt, ik houd rekening met jou, ik heb geen kaas in de lasagne gedaan.’

Ze hoopt dat er reactie op komt; dat het meisje ziet dat de vrouw haar ziet. En dat ze op een of andere manier erkenning geeft door iets van een dankjewel te zeggen. Maar dat is niet wat er gebeurde: het meisje haalt haar neus op en zegt: ‘er zitten aubergines in de saus, die lust ik niet.’

Dan breekt er iets bij de vrouw. Want nu komt er een signaal van dat het meisje eigenlijk nog maar wil nemen.

Wat er bij veel mensen gebeurt is dat ze dan meegenomen worden door emoties. Ze houden het niet meer. Ze slaan terug. Dat kan woordelijk zijn. Maar dat kan ook meer innerlijk zijn. Dan haken ze af en krijgen ze stiekem een hekel aan het kind, zoals ook stond te gebeuren bij mijn cliënte met haar gegrommel op dat zogenaamde egoïstische kind.

Respect

Het enige wat hier eigenlijk hoeft te gebeuren is dat deze vrouw consequent het verschil aanneemt en benoemt. “Jij houdt niet van kaas, dat wist ik. Daarom heb ik voor jou een lasagne zonder kaas gemaakt, met plezier. Jij houdt niet van aubergine. Dat wist ik niet. Bovendien maakt aubergine een essentieel deel uit van deze saus en zie ik mezelf volgende keer geen saus zonder aubergine maken. Ik begrijp nu dat je dat niet lekker vindt. Ik zie het niet zitten volgende keer andere lasagne te maken. Hoe lossen we dat op?”

Ok, geen kat die dat letterlijk op die manier zegt, maar het zou wel op de een of andere manier de teneur van haar boodschap kunnen zijn.

Daarmee respecteert ze de ander én zichzelf.

Er zit waarde in zowel het relatiegericht zijn als het ik-gericht zijn. Durven óók ik-gericht leven… dat is wat het meisje deze vrouw kan leren.

Zo verwacht ze niet langer dat het respect van de overkant komt, maar respecteert zichzelf en waakt ze daar actief over (iets wat mensen soms koppig weigeren te leren – ze verlangen naar een wereld waarin er niet actief gewaakt moeten worden over hun respect, met alle gevolgen van dien.)

Ze zorgt er voor dat het niet anders kan dan dat zij gerespecteerd wordt. Daar hoeft ze dan eigenlijk ook helemaal niet emotioneel over te gaan worden. Ze bewaakt gewoon vriendelijk haar grenzen.

En ja, misschien wordt het meisje daar kwaad of emotioneel van.

Omdat het kind het niet gewoon is zo toegesproken te worden, omdat ze schrikt en dat nogal op een vreemde manier uit, omdat ze weet dat papa dan toch voor haar in de bres springt, omdat haar mama de lekkerste lasagne van het land maakt, omdat haar mama nooit lasagne maakt… Het kan vanalles zijn.

Maar dat is dan weer een ander verhaal en staat los van het geven en nemen tussen hen twee.

Daarmee zeg ik NIET dat stiefmama zoiets moet doen als ‘pech voor jou’, maar gewoon het verschil erkennen, de emotie erkennen aan ‘de overkant’, daar kan ze zelfs empathie voor hebben: ‘ach meid, ik zie dat je dat niet leuk vindt’ of ‘ik zie dat je boos bent’ of ‘ik hoor je zeggen dat jij mijn saus niet lekker vindt’. Klaar.

Het is een belangrijke vaardigheid om de verantwoordelijkheid te laten waar die hoort.

Stiefouders durven al eens ‘een fenomeen’ te zijn dat met hun bestaan alleen al sommige mensen confronteert (en omgekeerd: stiefkinderen zijn alleen al door er te zijn soms een trigger). Daar kunnen ze niets aan doen. Daar hoeven ze niets aan te doen. Het wordt ingewikkeld als ze er niet tegen kunnen wanneer de radartjes bij het meisje (of de partner, de ex…) beginnen draaien, als we ons verantwoordelijk voelen over hoe de ander zich voelt (waarmee ik niet wil zeggen dat je onverschillig en koud hoeft te zijn).

Ieder zijn proces.

Wat er gebeurt is dat wij bij de minste weerstand in ons gat gebeten zijn. Ons niet erkend weten. Dan vallen we uit de rol van de volwassene. We gaan mee in de energie van de ander.

Wat ik hier schrijf gaat om een bepaalde levenshouding

Je kan zeggen: ‘ja, Cindy, dat is allemaal schoon in theorie, maar pfff…’

Dat is waar. En tegelijk is het belangrijk om heel praktisch te kijken wat het is dat je hier vanaf vandaag kan beginnen toepassen. Een levenshouding lijkt groot en abstract, maar gaat eigenlijk over dagelijkse dingen.

In elk van mijn begeleidingen werk ik rechtstreeks of onrechtstreeks aan die houding.

Het is zinvol voor jezelf om die houding aan te nemen, steeds meer, ongeacht wat je partner of wie dan ook doet. Uiteraard geraak je nog verder als je partner ook in die gedachtegang meegaat (en dus stopt met op zijn achterste poten te gaan staan zodra zijn vrouw de stiefmama de aubergines IN de saus laat en vriendelijk een grens trekt).

Laat de houding van je partner of wie dan ook geen excuus zijn voor jouw houding. Want dan blijf je gevangen zitten en dat kan je je zelfrespect niet aandoen.

Dit begint dus bij jou

Het begint altijd bij jou. Niet bij de kinderen, niet bij je partner. Waarom? Niet omdat jij je maar moet aanpassen, opofferen, de meest wijze moet zijn, wist waar je aan startte of wat dan ook. Maar omdat jij er de meeste last van hebt en er dus belang bij hebt dat hierin iets verandert (ja echt, denk daar maar eens over na).

De kinderen kunnen die houding van je overnemen. Of net niet. Dat heb jij niet in je macht. Niet bij stiefkinderen, zelfs niet bij je bloedeigen kinderen. Je kan er wel voor zorgen dat jij je grenzen bewaakt, dat jij er voor zorgt dat er respectvol met je wordt omgegaan.

Ik wens het alle kinderen toe dat ze dat soort voorbeelden mogen meemaken. Plusouders kunnen met ‘hun zijn’ van heel grote waarde zijn voor de kinderen.

Hartelijke groeten,

Cindy

Hulp nodig bij jullie situatie?

Bekijk hier hoe ik je kan helpen >>>

Dank om hieronder jou constructieve reactie met me te delen.

Pin It on Pinterest

Share This