Als je stiefkind je een mes in de rug steekt

Enkele weken geleden postte ik het filmpje hieronder; over hoe je in vier stappen aan meer respect bouwt in je samengesteld gezin.

Er kwam heel wat reactie op.

Onder andere waren er enkele stiefouders die vonden dat wat ik in dat filmpje stelde niet klopte. Dat het te simplistisch was of ‘helaas’ en ‘toevallig’ bij hen ‘per uitzondering’ niet van toepassing.

Ik ben erg dankbaar voor deze reacties want ze helpen me mijn boodschap te verhelderen.

Bij deze wil ik inzoomen op een reactie van iemand om duidelijk te maken hoe ik het zie.

“Ik heb 3 stiefkindjes die ik ondertussen 5 jaar ken. Onlangs zijn we te weten gekomen dat ze bij hun mama niet de hele waarheid vertellen en me zwart maken. Daarmee kwetsen ze me enorm… alsof ik een echte boze stiefmoeder ben.

 

Ik heb hen er over aangesproken zoals je dat aangegeven had in jouw video. In de ik-vorm gesproken, hoe ik me er bij voelde. Ik denk dat ik wel een onderscheid kan maken tussen wie het kind is en het gedrag dat het stelt.

 

Een tijdje leek het echt geholpen te hebben.

 

Helaas kwam ik deze week te weten dat de dochter gelogen had over wat ik had gezegd en weer alles uit de context had getrokken. Bij zulke dingen heb ik het idee dat ze geen respect heeft voor mij, het gevoel dat ze me een mes in de rug steekt. Dan vind ik het enorm moeilijk om dat respect voor het kind te blijven behouden, het wekt zelfs negatieve gevoelens op. Ben bang dat ik er na verloop van tijd geen liefde meer voor over ga hebben. […]”

 

(enkele gegevens werden omwille van anonimiteit veranderd)

Het pijnlijke van deze hele kwestie is dat als deze mevrouw zich laat gaan in haar zogenaamde negatieve gevoelens, ze effectief een liefdeloze, boze stiefmoeder wordt.

Net datgene wat ze niet wil zijn.

Hoe kan je constructiever naar een situatie als deze kijken?

Ik ben ervan overtuigd dat mensen met slechte karakters niet bestaan. Ik geloof dus niet in stiefmoeders die ‘van nature’ boosaardig zouden zijn; evenmin geloof ik in monsterlijke ex-partners en al helemaal niet geloof ik in kinderen met een slecht karakter.

Een vraag die me helpt in situaties als deze is: hoe kunnen we deze reactie begrijpen?

Hoe kunnen we het gedrag van de stiefdochter begrijpen?

Welke goede reden heeft zij om te liegen en de waarheid te verdraaien?

Het is natuurlijk giswerk, want ik ken de situatie verder niet. Het eerste het beste wat in me opkomt is dit: het verdraaien van de waarheid is mogelijk één van de weinige uitwegen die het meisje ziet om met een gespannen sfeer tussen de twee huizen/ouders om te gaan. Het kan wijzen op een loyaliteitsconflict waarbij zij niet openlijk kan uitkomen voor hoe ze het nieuwe gezin van haar papa ervaart. Misschien bespeurt ze een gekwetstheid bij haar mama en probeert ze haar op te vrolijken door te bevestigen dat zij de beste mama is die er bestaat en dat stiefmama daar niet nooit never aan kan tippen.

Stiefouderschap vraagt maturiteit. Dat betekent onder andere dat je moet leren om de dingen niet persoonlijk te nemen. Dat je de situatie moet leren doorzien en denkpistes – zoals ik hier net kom te schetsen – open laat. Dat je je niet moet laten leiden door je gut feeling die hier als een duiveltje in je oor fluistert dat je stiefdochter gewoon een manipulatief, ongemanierd kind is (eventueel aangevuld met dat ze dringend beter moet worden aangepakt door haar vader).

Nee, dat alles maakt de stiefouder tot de boze variant van zichzelf.

Wat een stiefouder te leren heeft is het te doorzien en het niet persoonlijk te nemen.

Dat wil niet zeggen dat je alles moet slikken

Integendeel.

Ik denk dat we kinderen net te leren hebben dat we allemaal mensen zijn met gevoelens, behoeften en grenzen. We voeden hen op door onszelf in te brengen. Door zichtbaar te worden en hen te laten zien wat voor effect ze op ons hebben. We worden pas gerespecteerd als we zelf de onze eigen grenzen aangeven.

Mijn suggestie in deze situatie?

Een gesprek met het meisje (door stiefmama of door papa – dat hangt er wat van af) over het effect dat ze heeft en de gevolgen daarvan. Niet om haar vooral eens ‘goed op haar plek’ te zetten. Maar zeker ook om de deur te openen om met háár issues te komen. Om een forum te bieden voor de worstelingen, dilemma’s, bezorgdheden en conflicten waar zij mee zit. Om van daaruit te kijken hoe het meisje het best geholpen wordt.

Wat stiefouders te leren hebben is dat ze feitelijk niet gekwetst kúnnen worden. Dat voelt misschien niet altijd zo want soms zit er een klein meisje (of jongetje) in ons dat grote nood heeft aan bevestiging en dat uit elkaar dreigt te vallen als dat niet komt.

Op zich een heel menselijk fenomeen. Maar wel iets waarbij je je het niet kan permitteren om bij de pakken te blijven zitten. Dat stukje in ons vraagt ons bewustzijn en koestering. In geen geval mag het echter het stuur van ons gedrag overnemen. Want dan worden we effectief die boze stiefouder die we niet willen zijn.

Als er hier iemand gekwetst kan worden is het de stiefdochter: zij is volkomen afhankelijk van de volwassenen en heeft het minste in de pap te brokken. Haar persoonlijkheid is nog in volle ontwikkeling en de indrukken die zij opdoet kunnen daar een enorme impact op hebben.

Stiefouders beseffen dat doorgaans ergens wel. Het is net dat wat hen in de knoop brengt en ertoe aanzet om hun gekwetstheid te proberen verdrukken. Maar dat is geen effectieve strategie die lang houdbaar blijkt. Vaak leidt dat er uiteindelijk toe dat de toch de bom alsnog barst en er met harteloze blik naar het kind gekeken wordt.

Hoe ga jij met je gevoelens om?

Durf jij jezelf in vraag stellen? Slaag jij er in mild te zijn voor je eigen menselijkheid zonder jezelf te laten gaan in wat het duiveltje jou in oren schreeuwt?

Deze week geef ik een gratis webinar over het beter omgaan met emoties als stiefouder. Doe je mee? Het is gratis, je kan volgen vanuit je luie zetel thuis en je blijft anoniem voor de andere deelnemers.

Tot slot nog dit

Als de stiefouder (en ouder) dit goed weten aanpakken, blijkt de stiefrelatie een cadeau voor alle partijen. Want door de confrontatie die zowel stiefouder als stiefkind voor elkaar blijken te zijn, krijgt 1) het kind een kans beter met de moeilijke gescheiden situatie om te gaan en de gevoelens goed op te vangen en 2) wordt de stiefouder geprikkeld om de beste versie van zichzelf te worden.

Als dat geen plus is ?

Ik lees graag je reactie. Dank ook om deze blog te delen met je kennissen en vrienden. En zorg dat je erbij bent op het webinar 😉

S.

11 februari 2019 om 23:40

Hoi Cindy

Mooie en interessante blog!
Begrijp ik het goed dat dit over een vrouw met nog vrij jonge stiefkinderen gaat? Dan ben ik helemaal mee in wat je schrijft.

Maar wat als deze kinderen 21 en 27 zijn en fulltime bij hun vader en zijn partner in huis wonen omdat ze pas laat begonnen zijn met het leren van een vak? Terwijl moeder haar eigen ding ergens doet en het wel handig vindt dat ze zich niet meer met de opvoeding en verzorging van haar kinderen bezig moet houden. Dat de kinderen het niet meer dan normaal vinden dat stiefmoeder veel tijd, geld en energie investeert in hun huis en huishouden.
En wat als zij ook nog vinden dat stiefmoeder naast haar baan al het huishoudelijk werk alleen mag doen en dat zij haar niet hoeven te helpen, ook al wordt er door hun vader en zijn partner netjes om hulp gevraagd? Dat zij het zelfs niet nodig vinden om er rekening mee te houden dat er bv. net gepoetst werd? En dat ze vervolgens tegen hun moeder gaan vertellen dat stiefmoeder alleen maar zeurt?
En als stiefmoeder een goed gesprek voert vanuit de verbindende communicatie en vervolgens de reactie ‘Mèh” krijgt? Gewoon omdat de kinderen volgens eigen zeggen “overal het schijt aan hebben en gewoon hun eigen zin willen doen”? Of omdat ze er van overtuigd zijn dat stiefmoeder met haar wensen (1x/dag vegen of stofzuigen in een huis waar 4 volwassenen en een grote hond wonen + 1x/week dweilen) geen normaal mens is (want volgens hen is 1x per week vegen/stofzuigen en 1x/maand dweilen meer dan genoeg)?
Of dat ze tijdens een gesprek begrip tonen en allerlei beloftes doen, en vervolgens weer gewoon met hun oude gedrag doorgaan?
En wat als stiefmoeder voelt dat ze aan deze situatie onderdoor gaat? Als ze zich niet gesteund voelt door haar partner – die zelf trouwens niet meer weet wat te doen en zich schuldig voelt want “ik heb het er zelf in gekruist”? Waardoor stiefmoeder ten einde raad haar koffers pakt en vertrekt, puur om zichzelf te beschermen?

Welke fout heeft stiefmoeder hier gemaakt?

Laat me duidelijk zijn:
– dit is absoluut niet bedoeld als kritiek op hetgeen jij geschreven hebt, integendeel, het is een oprechte vraag naar jouw zeer door mij gewaardeerde mening als deskundige
– dit is ook geen verzonnen probleem. Helaas. Dit is regelrecht uit het leven gegrepen.

Ik hoor graag van jou welke raad je hier zou geven, Cindy.
Alvast bedankt voor een reactie.

Hartelijke groeten
S.

Cindy

12 februari 2019 om 12:23

S., dank voor je vraag.

Wat als stiefmoeder in kwestie haar eigen grenzen zou bewaken? Als zij zou leren tot waar zij wil gaan? Als zij stopt met de ballen opvangen die de anderen weigeren op te nemen en leert ze dan maar op de grond te laten vallen? Dat dat ook ok is en er in de meeste gevallen geen man overboord is?

Kies zelf hoever je je laat doen. Waar jouw grenzen liggen. Je leert mensen hoe ze je moeten behandelen. Dat klinkt misschien cru; toch klopt dat voor mij.

Verbindende communicatie is er niet alleen om verzoeken te doen en naar gevoelens te vragen. Het is er ook om grenzen te trekken en je besluiten mede te delen.

“Ik krijg de indruk dat het hele huishouden op mijn dak komt. Dat voelt niet goed. Ik wil dit samen doen. Dit heb ik al meerdere keren aangekaart en de situatie verandert niet. Ik wil geen zeur zijn. Daarom stop ik met het vragen. Uit respect voor mezelf zal ik vanaf nu niet meer jullie was doen, koken of je kamers poetsen.”

Niet als chantagemiddel. Maar als vriendelijke mededeling. En dan vooral: walk your talk. Stel je betrouwbaar op en doe wat je zegt te doen. Als jij jezelf serieus neemt, kunnen ze na een tijdje niet anders dan jou volgen.

Succes in deze uitdagende situatie!

Judith

12 februari 2019 om 20:25

Wellicht kan de volgende toevoeging uit de verbindende communicatie Ingrid helpen; Nee tegen een ander is een Ja tegen jezelf. Groet van een ervaringsdeskundige.?

Laat een reactie achter