7 tips voor je nieuw samengesteld gezin

Als jij iet of wat op mijn cliënten lijkt, ben je waarschijnlijk vol goede moed aan je nieuw samengesteld gezin begonnen. Misschien leek er een instant klik tussen de stiefjes of was de liefde voor je partner zo groot dat sommige dingen die hij of zij anders deed als een verademing waren.


Toch is in een nieuw samengesteld gezin belanden gemakkelijker dan er in te blijven, aldus de bikkelharde statistieken over relaties met kinderen uit eerdere avonturen.


Spanningen, frustraties, ruzies of opgekropte emoties duiken vroeg of laat op. Een beter samengesteld gezin is iets waar jullie naartoe kunnen groeien, stap voor stap, met bewuste aandacht.


Een beter samengesteld gezin, wat is dat voor een beest? Dat is een samengesteld gezin met meer onderling respect voor elkaar, meer momenten van geluk, meer begrip, liefde, plezier en harmonie. In de relaties in een beter samengesteld gezin leeft minder het gevoel van er niet bij horen of tussen twee vuren staan, minder het gevoel dat de relatie met de man of vrouw van je leven een domper kent omdat het gedoe met de kinderen of ex-partner jullie tegen elkaar opzet.


De vraag aller vragen is natuurlijk: hoe kom je daartoe? Mijn hele werk draait om die vraag. Hier bezorg ik je alvast 7 tips om van je samengesteld gezin iets te maken waar jij je beter bij voelt.

1. Out of the box


Je leest het vaak: een nieuw samengesteld gezin is geen kerngezin. Dhuhuh, zover was je ook wel. De vraag is alleen wat dat betekent. Want weten is één ding, maar er naar leven is iets anders. In mijn online training leer je alle do’s en don’ts, maar voor hier geef ik je volgende stelregel: neem niets vanzelfsprekend.

Een samengesteld gezin is out of the box denken en loopt vast op verwachtingen die bij het traditionele gezin te maken hebben. Stel alles in vraag: moeten we iedereen wel over dezelfde kam scheren? Moeten we al de verschillen overbruggen? Moeten we samen op vakantie gaan? Mag een van de kinderen het moeilijk hebben met dit gezin?

2. Word glashelder over de rol van ouder en stiefouder


De invulling van de rol van stiefouder (of plusouder, bonusouder of hoe je dit ook wil noemen) is niet iets wat je op eigen houtje beslist, maar wat je regelmatig met je partner evalueert. En nee, daarbij kunnen jullie het niet zomaar op een akkoordje gooien; er zijn nu eenmaal een aantal wetmatigheden waarmee je rekening houdt. Net zoals je willens nillens doet met de zwaartekracht of andere natuurwetten.


Het helpt om daarbij een onderscheid te maken tussen opvoedregels en huisregels: de opvoedregels horen niet bij de stiefouder maar bij de (biologische) ouders. Daarmee bedoel ik: schoolkeuze, studierichting, huiswerk maken of niet, medische beslissingen enz. De huisregels daarentegen zijn net zozeer het domein van de stiefouder als van de andere huisgenoten. Word hier duidelijk in, informeer de kinderen of betrek ze er zelfs bij.

3. Relax, nothing is under control


Een samengesteld gezin is niet volledig naar de hand te zetten. Geen enkele relatie trouwens, maar mocht het leven je tot nu toe nog niet van die grootheidswaan verlost hebben, dan zal jouw samengestelde gezin daar (hopelijk!) snel verandering in brengen.


Nee, dit gezin is niet maakbaar. Vind je dat niet leuk? Grow up zou ik zeggen. Klinkt dat eng? Dat hoeft het niet te zijn.

‘Relax, nothing is under control’ danste jaren geleden als screensaver over mijn scherm. Rustig leren worden terwijl je dat idee steeds verder tot je laat doordringen kan je leren en zal je op meerdere momenten in je leven van pas komen.


Weet je wat daarbij kan helpen? De band met je partner. Samen zitten jullie in het samengestelde schuitje. Jullie hebben het roer in handen, al controleer je dus niet de golven of de stand van de wind. Vind steun bij elkaar als je de wind van voren krijgt of als de wateren woelig worden.

En weet: jullie zijn twee kapiteins op een schip met elk een andere positie. Respecteer dat je het elk anders ziet en ervaart als je noodgedwongen de koppen bij elkaar steekt. Te moeilijk? Laat mij je helpen met één van mijn programma’s.

4. Choose your battles

Nu, maak je geen zorgen, het is niet omdat niet alles controleerbaar is, dat je niets in handen hebt en volledig overgeleverd bent aan de grillen van jan en alleman. Ongetwijfeld worden jullie met heel veel verschillen geconfronteerd. Dat kan gaan van een andere voorkeur voor choco, radiozender, hoe je bolognaisesaus maakt en of kinderen hun groeten mogen laten liggen.


Sommige verschillen zijn grappig – denk aan dat etentje bij de Japanner waar je voor het eerst met stokjes at en de helft van je noodles naast je bord belandde. Andere verschillen leken je eerst niet te storen, maar beginnen op den duur toch vervelend te worden. Weer andere vormen een regelrechte catastrofe en leiden tot weerkerende ergernissen en frustraties, tussen de kinderen onderling of met elkaar.


Mijn tip is daarom de volgende: besluit met welke verschillen jullie willen proberen te leven en welke noodgedwongen toch om iets nieuws vragen. En stem regelmatig af: wie heeft waaraan behoefte en wat betekent welke verandering voor wie? Verander niet alles en geef iedereen het gevoel dat ie meetelt.

5. Leer omgaan met de posities van insider en outsider


Een samengesteld gezin is als de kwantummechanica van relatieland: hechtingsrelaties en loyaliteiten zitten net iets anders in elkaar dan in een gewoon gezin. Dat maakt dat sommige personen (zoals de stiefouder of het stiefkind) zich soms buitengesloten voelen, en anderen (zoals de gescheiden ouder die nu dus opnieuw een partner heeft) tussen twee vuren zit en liefst iedereen gelukkig maakt.


De posities van outsider (buitenstaander) en insider (binnenstaander, die tussen twee vuren) zijn eigen aan deze gezinsvorm en niet uit te wissen. Geen nood! Wat wel te veranderen is, zijn de vervelende gevoelens die bij de posities horen. Ik denk aan het je uitgesloten, eenzaam en jaloers voelen als de outsider. Of het voortdurende gevoel van tekortdoen of moeten tussen komen als insider.

Praat er over met elkaar, aanvaard dat je elk een andere positie inneemt en dus met andere gevoelens en behoeften komt te zitten. Kijk hoe je de puzzel kan leggen zonder iemand over het hoofd te zien. In het basisprogramma voor een beter samengesteld gezin leer ik je hoe je dat precies doet.

6. Ga voor respect


De kinderen hebben net als jullie te leren hoe een samengesteld gezin in elkaar zit. Zij zitten echter wel anders in het schuitje: ze kenden niet de verliefdheid die jou en je partner bij elkaar bracht. Zij zijn loyaal aan de ouder die in het andere huis woont (de ex). Zij moeten altijd één van hun ouders missen. Ze zijn misschien boos op hun ouders maar spuwen hun gal als ging het over de stiefouder.

Kortom: complexe toestanden met ingewikkelde emoties.

Verwacht geen liefde van hen, maar respecteer de gevoelens die zij hebben. Ga maar eens na hoe jouw eigen gevoelens werken: niemand kan jou toch verplichten wat je moet voelen? Respecteer hun gevoelens zonder dat dat hoeft te betekenen dat ze zo maar mogen doen en laten wat hun gevoel hen influistert. Vraag respectvol gedrag van hen naar de stiefouder en co. Net zoals je dat van hen verwacht als het gaat over hun omgang met de rest van de bevolking. Of ze die nu leuk vinden of niet.

7. Leef je eigen leven


Of je daar nu zin in hebt of niet: er is een andere ouder. Gestorven of wonend op 5, 50 of 5000 kilometer afstand heeft hij of zij een invloed op jullie samenzijn. In de zin dat je met die persoon te overleggen hebt over de opvoeding, je elk je eigen opvoeding hanteert maar het kind wel van het ene huis naar het andere moet zien te krijgen, of in de zin van de loyaliteit die de kinderen aan hem of haar hebben (ja, zelfs al hebben die kinderen die ouder persona non grata verklaard).

Erken deze ouder in zijn of haar rol van ouder. Gaat het prima met die andere ouder? Fijn. Loopt het iets minder soepel? Eer hem of haar. En leef je eigen leven.

Nood aan meer hulp? Deze 7 tips zijn gebaseerd op de 7 modules uit het basisprogramma voor (stief)ouders die een beter samengesteld gezin willen.

Want laat ons een kat een kat noemen: een paar tips hier of daar gaan de boel niet veranderen. Daar is deze gezinsvorm te complex voor…


“Heldere, gestructureerde en goed geïllustreerde uiteenzetting in mensentaal. Een aanrader voor iedere ‘plus’ of ‘min’ ouder. Fijne en toepasselijke afbeeldingen, luchtig en speels, fijne combi met de toch wat ‘zware’ kost. Dank je wel voor alle waardevolle informatie. Helder, to the point en no nonsens.” aldus een eerdere deelnemer.


“Ik heb vooral geleerd dat het perfect normaal is dat het niet van dag 1 perfect draait. Ik raad elk NSG aan dit te volgen. Echt de moeite!” aldus een andere deelnemer.

Meer weten of meedoen?

Dat kan vanuit je luie zetel bij je thuis of waar dan ook. Want deze basistraining is online te volgen. Klik hier voor meer info >>>

Ik help je graag verder!

Cindy Schepers

Op deze tekst rust auteursrecht.

Laat een reactie achter