Wie staat op de eerste plaats in jullie nieuw samengesteld gezin?

Heel wat van het gekibbel van partners die een nieuw samengesteld gezin runnen gaat over de volgende vraag:

Wie staat op de eerste plaats: de nieuwe partner(relatie) of de (stief)kinderen?

De standpunten zijn doorgaans als volgt verdeeld:

 

De stiefouder die zelf geen kinderen heeft vindt meestal dat de partnerrelatie op de eerste plaats mag staan. Of – om het te nuanceren – deze vindt dat de partnerrelatie bij momenten wel eens op de eerste plaats mag staan, ook als de kinderen er zijn.

Concreet levert dat situaties op waarin de stiefouder het logisch vindt dat er bijvoorbeeld eens een babysit ingeschakeld wordt in de week dat de kinderen er zijn, zodat het koppel naar het theater of iets dergelijks kan.

 

Argumenten die hierbij aangehaald worden:

“Jouw kinderen mogen best zien dat je voor mij gekozen hebt en met mij gelukkig bent.”

“Het is niet gezond voor je kinderen om je zo op te offeren. Ze moeten hun plek kennen.”

“Ik doe zo veel voor hen en geef al zo veel toe. Ik heb het recht om daar iets voor terug te krijgen.”

“Ze komen heus niets tekort.”

 

De gescheiden ouder – partner van bovenstaande – toont al dan niet begrip voor het standpunt van zijn of haar partner, maar heeft eerder de neiging om zich af te stemmen op de kinderen. Zeker naarmate de stiefouder meer klemtoon wil leggen op de partnerrelatie.

 

Veel gebruikte argumenten hierbij zijn:

“Mijn kinderen hebben al zo veel meegemaakt; het is belangrijk dat is hen een stabiele thuis bezorg en er voor hen ben.”

“Ik zie mijn kinderen al zo weinig.”

“In de kinderloze weken hebben we tijd om samen dingen te doen. Je wist toch dat ik kinderen heb?”

 “In mijn vorige relatie was ik erg afhankelijk. Dat zal me nu niet meer overkomen. Ik laat me niet meer dicteren door een partner wat ik moet doen of laten.”

 

Dan zijn er natuurlijk ook nog mensen die zowel stiefouder als gescheiden ouder zijn. Het standpunt dat zij innemen verschilt per situatie. Enkele getuigenissen:

 

“Mijn partner heeft gemakkelijk spreken: haar kinderen zijn bijna altijd bij ons, maar ik zie die van mij slechts 1 weekend om de veertien dagen. Als zij er zijn wil ik echt geen compromissen sluiten. Ik wil er echt voor hen zijn.”

“Kinderen moeten hun plaats kennen. Dat heb ik geleerd uit mijn vorige relatie toen ik ook een nieuw samengesteld gezin vormde. Mijn dochter vond mijn toenmalige partner maar niks en ik liet me daardoor beïnvloeden omdat ik bezorgd was om haar en me schuldig voelde. Ze ging samen met ons uit eten en als ze er geen zin in had, annuleerde ik onze zaterdagmiddaguitstap. Uiteindelijk liep die relatie op de klippen. Ik heb mijn lesje wel geleerd. Nu heb ik terug een nieuwe partner en ik heb mijn dochter heel duidelijk gezegd: ‘ik kies voor deze man, je mag dat leuk vinden of niet, ik zal er voor jou zijn, maar ook voor hem.’ Vanuit die optiek vind ik dat de partner op de eerste plaats staat. Of eigenlijk: dat ik op de eerste plaats sta en mijn eigen keuzes mag maken. Kinderen heb je niet om te blijven pamperen, ze moeten uiteindelijk zelf het leven aankijken en hun weg gaan. Mijn huidige partner heeft zelf ook een dochter, maar laat zich erg door haar en zijn schuldgevoel beïnvloeden, zoals ik dat vroeger deed. Ik probeer hem uit te leggen dat dat niet gezond is, maar hij luistert niet. Ik voel me zo machteloos en gefrustreerd hierdoor.”

“Mijn kinderen hebben het veel moeilijker dan zijn kinderen. Dat komt omdat er heel veel conflicten zijn met mijn ex-man en de kinderen daar onder lijden. Op vrijdagavond als er gewisseld wordt en ze weer bij ons zijn, zijn ze onrustig en soms echt onhandelbaar. Bij zijn kinderen loopt dat zo niet. Ik vind dat zelf heel jammer en wou dat het anders was. Als mama wil ik er dan echt voor hen zijn. Ik wil  hen de tijd geven om weer thuis te komen. Maar mijn man vindt dan dat ik te toegeeflijk ben en hem en zijn kinderen niet meer zie staan op zulke momenten.”

Hoe zit het nu? Wie heeft er gelijk?

 

Om deze vraag te beantwoorden wil ik eerst kijken hoe deze vraag zich stelt in een traditioneel gezin.

Als een koppel kinderen krijgt, is het logisch dat veel van de tijd en aandacht naar de kinderen gaat. Het is echter niet zo dat al de aandacht altijd naar de kinderen kan gaan. Zeker naarmate de kinderen ouder worden – maar ook als ze nog jong zijn! – is het nodig dat ook de partnerrelatie voeding krijgt en dat het koppel ook kinderloze tijd inlast. Zoniet zijn ze alleen maar ouders en niet langer geliefden. En dat blijkt een uitstekend recept voor relatieproblemen.

In een traditioneel gezin is het om die reden zo dat partnertijd ook in het belang is van de kinderen. Ouders laden zo hun batterijen op en dit komt het gezin ten goede.

In een nieuw samengesteld gezin liggen de kaarten anders. Partnertijd komt de niet-gezamelijke kinderen niet altijd ten goede. Zeker als deze kinderen problemen hebben met de scheiding of als ze zich niet veilig voelen door de nieuwe gezinstoestanden of hun ouder missen, hebben ze hierin extra aandacht en ondersteuning nodig. Die geef je niet door een avondje uit met je partner.

Toch is het in een nieuw samengesteld gezin ook zo dat het niet gezond is dat er geen aandacht  naar de nieuwe relatie gaat. Anders spreek je van een één-oudergezin met een stiefouder als een vijfde wiel aan de wagen. Ik heb nog nooit een stiefouder ontmoet die tevreden is met die rol.

Ik wil het als volgt stellen:

 

In een traditioneel gezin is het fundament de partnerrelatie. De kinderen komen uit die partnerrelatie voort en hebben er baat bij dat er af en toe aan dat fundament gesleuteld wordt.

 

In een nieuw samengesteld gezin bestaat het fundament uit zowel de partnerrelatie als de ouder-kindrelatie. Beide relaties vragen exclusieve aandacht.

 

Trachten antwoorden op de vraag welke relatie het belangrijkste is levert in mijn ogen alleen maar verliezers op. Beide relaties zijn belangrijk.

Twee veel voorkomende problemen

Een stiefouder die niet aanvaardt dat hij deel uitmaakt van een nieuw samengesteld gezin en zich niet neerlegt bij het feit dat ook de ouder-kindrelatie deel uitmaakt van het gezinsfundament, gedraagt zich niet altijd als een volwassene. Hij komt op de kind-plek te staan zodra hij begint te eisen dat ook met zijn behoeften rekening gehouden wordt.

Een gescheiden ouder die alleen maar afgestemd is op de noden van het kind en daarin geen ruimte maakt voor de nieuwe partner heeft niet zelden kinderen die op de partnerplek staan. Dit is zeer schadelijk voor kinderen en maakt het onmogelijk voor de stiefouder om de juiste plek in te nemen.

Dit is mijn advies:

Realiseer je dat je in een nieuw samengesteld gezin woont en dat je met een dubbel fundament zit.

Erken dit hardop ten aanzien van elkaar zodat je niet hoeft verstrikt te geraken in een onbewuste concurrentieslag tussen de partnerrelatie en de ouder-kindrelatie.

Stop met naar elkaar te wijzen en neem zelf je eigen plek in.

 

Hoe zien de relaties er uit in een goed ontwikkeld samengesteld gezin?

Een nieuw samengesteld gezin waar rekening gehouden wordt met zowel de ouder-kindrelatie als de partnerrelatie, kan een goed functionerend gezin worden waar ieder zich thuis voelt, zichzelf kan zijn en zich kan ontplooien.

Een gescheiden ouder die zich – naast de zorg voor de kinderen en de effecten van de gezinswijziging op hen – laat verrijken door een liefdesrelatie kan een gelukkige ouder zijn. Op die manier geeft deze ook iets aan de kinderen.

Deze gescheiden ouder zal altijd in het midden van de relaties zitten; hij maakt immers zowel deel uit van de ouder-kindrelatie als van de partnerrelatie. Na verloop van tijd hoeft hij zich echter niet meer tussen twee vuren te voelen: hij kan opkomen voor zijn eigen behoeften en aangeven dat hij merkt dat aan hem getrokken wordt.

Een stiefouder die respect heeft voor de ouder-kindrelatie verdient respect en verdient een plek. Het ouder-kindsysteem dat zich gerespecteerd voelt, zal veel gemakkelijker een stiefouder toelaten. Dan komt het moment dat een stiefouder wel degelijk iets kan toevoegen aan het bestaande familiesysteem. De stiefouder zal nooit helemaal één van hen zijn, maar omdat hij toegelaten wordt en een stempel mag drukken, zal deze zich niet langer die buitenstaander voelen zoals helemaal in het begin van hun samenzijn.

Leven in een nieuw samengesteld gezin vraagt dus behoorlijk wat maturiteit!

Omdat de structuur van het nieuw samengesteld gezin anders is, klopt je buikgevoel over de relaties niet altijd. Als je jezelf een speelbal laat zijn van die gevoelens en bijbehorende impulsen dan is het alsof je streeft naar een traditioneel gezin. Dat zal je altijd zuur opbreken omdat je geen traditioneel gezin bent.

Leven in een nieuw samengesteld gezin vraagt dus zowel van jou als van je partner om te leren omgaan met je gevoelens en impulsen. Enerzijds is het goed je gewaar te zijn van die impulsen omdat ze je helpen problemen aan te kaarten, maar anderzijds is het belangrijk je hoofd erbij te houden en je geen marionet te laten zijn van die impulsen.

Dit vraagt maturiteit. Niemand wordt echter matuur geboren; de relaties en confrontaties in je leven leren je de nodige lessen om steeds meer maturiteit te ontwikkelen.

Vanuit deze optiek zijn relaties spiegels voor je ontwikkeling. Krachtige leermeesters. En als er een ding duidelijk is over nieuw samengestelde gezinnen, dan is het wel dat de relaties complex in elkaar zitten. Er zijn dus ook veel groeikansen voor ieder van jullie!

Bedankt om dit artikel te delen met je vrienden en je kennissen: klik op SHARE hieronder en kies je favoriete medium.

Graag ook lees ik je (anonieme) reactie op dit artikel hieronder!

 

 

S.

28 januari 2016 om 13:18

Hoi Cindy,
Wat vind ik het spijtig dat jij zo ver van ons woont want ik kan mij volledig terugvinden in je artikels. Het doet zo’n deugd om eens begrepen te worden.
Ikzelf ben een gescheiden mama van één zoon van 13 jaar. 3 jaar geleden leerde ik mijn nieuwe partner kennen, liefde op het eerste gezicht. Samen met zijn 3 kinderen en mijn zoon willen we een nieuw leven beginnen en al vrij snel gaan we samenwonen in zijn huis. Dat het niet gemakkelijk ging zijn wisten we ook wel, maar dat we nu 3 jaar later beiden niet meer weten wat te doen hadden we zeker niet verwacht. Sinds november hebben de 2 oudste besloten om niet maar naar hun papa te komen omwille van mij. Ze hebben zoveel kleine frustraties door mij en kunnen niet leven met regels die wij samen opstellen. Mijn partner ongelukkig om zijn kinderen en ikzelf eigenlijk ook omdat ik me onbegrepen voel. Nu hebben de 2 meisjes een aantal sessies bij de psychologe erop zitten en gisteren tijdens het gesprek met hun papa is uitgekomen dat ze gefrustreerd zijn en niet meer willen komen. De psychologe zei direct dat je stiefouder geen recht hebt om regels op te stellen. Ik was bij dit gesprek niet bij en kan mijzelf niet verdedigen of verantwoorden. Ik weet helemaal geen oplossing meer. Ik zie mijn vriend nog altijd heel graag maar vrees dat hij binnenkort de beslissing gaat nemen dat mijn zoon en ik zullen moeten verhuizen. En ik zou niet weten waarheen. Hoe los je dit op?

Cindy

28 januari 2016 om 14:02

S.,

Bedankt voor je reactie. Dit los je niet 1, 2, 3 op. De relaties in een nieuw samengesteld gezin vragen om ontwikkeling; jullie moeten naar elkaar toe groeien en dat kan een complex gebeuren zijn.

Dit zijn mijn bedenkingen bij je verhaal:

– waarom gaan jij en je partner niet eens naar de psychologe? ‘De oplossing’ zit volgens mij in jullie relatie. In verbonden gesprekken voeren over gevoelige onderwerpen als deze.

– als stiefouder laat je inderdaad de opvoeding van je stiefkinderen bij de biologische ouders, maar over het praktische reilen en zeilen in jullie huishouden mag jij wel degelijk je stem laten horen. Anders krijg je die situatie van het vijfde wiel aan de wagen, zoals ik in het artikel beschreef. Een vraag die daarom bij mij opkomt: heeft de psychologe wel kaas gegeten van nieuw samengestelde gezinnen? Of focust ze zich enkel op de kinderen en de scheidingsverwerking? Hier is meerzijdige partijdigheid nodig: de kant kiezen van alle betrokkenen.

Goede moed!

Cindy

A

08 september 2016 om 07:28

Cindy,

Sedert kort heb ik een probleem. Ik zit nu volop in mijn scheiding en mijn voorlopige maatregelen komen nu voor. Onlangs heeft de rechter beslist dat de kinderen (2) hun domicilie bij mij staat en de verdeling is zo dat ik de kinderen 2 weken heb en mijn ex 1 weekend op 2.en dit tot december. Maar ik woon nu bij mijn nieuwe partner en naar mijn vroegere thuisbasis is dit 1/2 u rijden. Dus als ik de kids naar school doe moet ik op 1 dag ongeveer 2 u rijden. Dit laatste is nu voor de rechter gekomen en deze heeft beslist dat mijn kinderen echter naar deze school moeten blijven gaan terwijl mijn ex op 1 km werkt van waar hun nieuwe school zou kunnen zijn.
Mijn nieuwe partner gaat daar totaal niet mee akkoord en wil ofwel schadevergoeding voor de km die ik doe ofwel dat de schikking van de kinderen wordt verandert maar dit wil ik totaal niet. Mijn hart wordt dus letterlijk in twee gescheurd. Kan u me zeggen hoe ik dit kan oplossen?

Cindy

08 september 2016 om 13:56

Beste A.,

Hoewel ik heel goed kan begrijpen dat deze situatie hartverscheurend voor je aanvoelt, wil ik je enkele reflecties meegeven die misschien hard in je oren zullen klinken. Dat weet ik niet zeker, want ik ken je niet. Ik probeer een duidelijk antwoord te formuleren waar je misschien iets aan hebt.

Niet alle problemen in het leven en dus ook het nieuw samengesteld gezin zijn oplosbaar. Als psychotherapeut ben ik dan ook lang niet altijd bezig met het zoeken naar een oplossing. Wel ben ik bezig met vragen als: hoe kan ik beter omgaan met de situatie waarin ik leef? Wat zijn mijn keuzes? Hoe kan ik anders reageren? Wat zegt de situatie waarin ik verzeild ben geraakt over mij?

In het kader van je vraag wil ik je daarom op het volgende wijzen:
– je kan in een nieuwe relatie niet vanaf nul beginnen, hoe graag je dat ook zou willen. Je hebt een verleden en kinderen en een ex die deel uitmaken van het heden. Ze laten iets zien over de keuzes die jij gemaakt hebt. Voor die keuzes draag je de verantwoordelijkheid. Dat kan je leuk vinden of niet, het is zo. Het zijn keuzes waarvan je de gevolgen niet zomaar even uitwist door te scheiden en een nieuwe relatie te beginnen.
– Een nieuwe partner kan een mening hebben over wat je moet doen, maar de verantwoordelijkheid ligt bij jou. Je partner gaat totaal niet akkoord schrijf je, maar hoe zit het met jou? Ben jij akkoord? Durf je het oneens zijn met je nieuwe partner? En zo nee, wat zegt dat dan over je relatie? Je schrijft dat je dat totaal niet wil. Daar ligt het werk dat je te doen hebt: je nieuwe partner hiermee confronteren. Het is natuurlijk spannend over wat er dan tussen jullie twee gaat gebeuren: durven jullie dit soort moeilijke gesprekken aan? Kunnen jullie diep begrip opbrengen voor elkaars moeilijke positie? Mijn ervaring leert me dat de vaardigheid van op deze manier met elkaar spreken heel vaak nodig is om tot een meer evenwichtig samengesteld gezin te komen.
– En om het nog verder open te trekken zou ik je willen laten zien waar jij keuzes maakt. Als ik dit stukje tekst lees, lees ik vooral hoe je overgeleverd lijkt te zijn aan de beslissingen van anderen. De rechter. Je partner. Waar ben jij? Ook jij hebt regie. Jij hebt gekozen om bij je partner te gaan wonen. Jij hebt iets te zeggen in een partnerrelatie. Dus laat je stem horen! Niet om toestemming te krijgen, of gelijk te halen, maar om op je volwassen plek te gaan staan van verantwoordelijke ouder.

Ik wens je veel goede moed om eerlijke gesprekken te durven openen.

Van harte,
Cindy

Anneleen

22 maart 2017 om 11:46

“Wie staat er op de eerste plaats in ons nieuw samengesteld gezin?” “Wie is voor jou de belangrijkste, mama?”. Met deze vragen wordt ik inderdaad meermaals geconfronteerd door mijn zoontje van 9 jaar. Samen met mijn partner vormen wij sinds 2 jaar een samengesteld gezin met mijn zoontje en zijn 2 zoontjes. Voor mij is de liefdesrelatie zeer belangrijk, maar natuurlijk evenredig de relatie met mijn zoontje en graag zou ik op termijn ook een relatie met zijn zoontjes kunnen opbouwen, maar mijn zoontje kan zich heel moeilijk aanpassen aan de nieuwe gezinsvorm. Hij eist al mijn aandacht en doet dat vooral op een negatieve manier waardoor hij mij met mijn rug tegen de muur zet (want hij maakt me dan heel boos door zo te treiteren) en het thuis vaak voor iedereen onaangenaam maakt. Hoe nemen wij dit opvoedkundig aan? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat hij zijn nieuwe plaats wil aanvaarden en zich thuis op termijn goed gaat voelen. Zijn plaats is inderdaad veranderd van een één op één relatie met mij naar een gezin waarin hij zijn mama moet delen met een partner en 2 kinderen. Het is niet fijn om te zien dat hij zich zo verzet. Hoe kunnen we hem helpen om de klik te maken? Hoe kunnen we negatief gedrag straffen en positief gedrag belonen zonder dat hij zich nog meer afgewezen gaat voelen.

Zoals het verhaal bovenstaand wil ik vermijden dat frustraties te hoog gaan oplopen bij iedereen op termijn.

Een samengesteld gezin is inderdaad een hele uitdaging, maar ik streef ernaar om de liefde vanuit onze liefdesrelatie te kunnen laten doorstromen naar de kinderen, maar helaas zijn er door de vele verwikkelingen vaak veel wolken voor de zon…

groetjes

Cindy

23 maart 2017 om 10:57

Dag Anneleen, dank voor je verhaal.

Liefde, betrokkenheid en afgestemd zijn op je kind hoeft niet in strijd te zijn met het stellen van grenzen of het vragen van respectvol gedrag. Om op die manier een ouder te zijn voor je zoon, lijkt het me dat je te leren hebt met je boosheid om te gaan als hij je treitert. Zo kan je present blijven en een liefdevolle, begrenzende ouder zijn. Je zoon heeft dat nodig. Het is aan de ouder om het kind op die manier in het samengesteld gezin te gidsen.

Wens je hier hulp bij, aarzel dan niet mij te contacteren voor een afspraak.

Veel succes! Cindy

Laat een reactie achter